همان گونه که در روایات آمده اگر در کاری نیت غیر الهی داشته باشیم، دیگر آن فعل را نمی توانیم به حساب خدا گذاریم، ولی در مورد نیت هایی که به تبع نیت اصلی انسان می تواند داشته باشم می خواستم نظر شما را جویا شوم

پرسش
همان گونه که در روایات آمده اگر در کاری نیت غیر الهی داشته باشیم، دیگر آن فعل را نمی توانیم به حساب خدا گذاریم، ولی در مورد نیت هایی که به تبع نیت اصلی انسان می تواند داشته باشم می خواستم نظر شما را جویا شوم به حدیثی از امیرالمومنین علیه السلام که فرمودند مردم در عبادت خدا سه دسته هستند، کسانی به خاطر ترس از جهنم و کسانی به خاطر طمع بهشت و کسانی به خاطر اینکه خدا را شایسته عبادت یافتند، خدا را عبادت می کنند.پس در مورد دو گروه اول می توان گفت که نیت اصلی آنها شوق به بهشت یا ترس از جهنم بوده و به این خاطر خدا را عبادت کرده اند ولی امیرالمومنین علیه السلام هر سه دسته را عبادت کنندگان خدا معرفی کرده اند در حالی که به نظر بنده نیت اصلی آنها شوق به بهشت است و نیت تبعی آنها امتثال امر الهی، چون اگر در حین انجام عمل از آنها بپرسیم چرا این عمل عبادی را انجام می دهید قطعا خواهند گفت به خاطر رسیدن به بهشت یا ترس از جهنم! (البته سخن تنها راجع به این حدیث نیست فقط می خواستم منظور خود را برسانم)
پاسخ
آیت الله سید علی حسینی میلانی مدظله
بسمه تعالی
السلام علیکم
احکام شرعیه بر دو قسم می باشند، اما عبادات فقط باید به قصد قربت الهی باشد، کمترین ریا عمل را باطل می کند چون غیر خدا را شریک قرار داده، اما غیر عبادات مثل شستن لباس به جهت نماز مثلا چون بیاس نمازگزار باید پاک باشد و اگرنه نماز باطل است، در اینجا می شود قصد نظافت را داشته باشد. به این قسم می گویند«توصلیات»
اما اگر کسی عمل عبادی برای خدا انجام دهد و قصدی جز اطاعت امر نداشته اما از خوف جهنم یا طمع بهشت باشد، باز هم عمل فقط برای خدا است و شریکی قرار نداده، لذا عبادت او صحیح است اما عبادتش، عبادت تجار یا عبید است که حضرت فرموده‌ اند